از اتاق خبر تا خط مقدم: صدای او، تاریخ ما

در دورانی که حضور یک زن در تلویزیون، رادیو و رسانه‌های دیجیتال تابویی عمیقاً ریشه‌دار در جامعه به‌شمار می‌رفت، خبرنگاران زن افغانستان در جریان دو دههٔ جمهوریت (۲۰۰۱–۲۰۲۱) در برابر تمام موانع ساختاری و اجتماعی ایستادگی کردند. آنان با وجود دستمزدهای نابرابر، قضاوت‌های مداوم مردم و محیط‌های کاری تحت سلطهٔ مردان، استوار و تسلیم‌ناپذیر باقی ماندند. آنان از میدان‌های فعال جنگ گزارش تهیه کردند، باورهای فرهنگی ریشه‌دار را به چالش کشیدند و با پرسش‌ها، شجاعت و صداهای خود، شالودهٔ آزادی بیان، برابری جنسیتی و پرسشگری انتقادی را در افغانستان بنا نهادند.

این مسیر بهای ویرانگری داشت. شمار بی‌شماری از زنان، به‌خاطر در دست گرفتن مایکروفون، با جان خود بهای سنگینی پرداختند و به قتل رسیدند؛ در حالی که بازماندگان با آسیب‌های شدید روانی، انزوای اجتماعی و تهدیدهای روزمرهٔ حذف و به فراموشی سپرده‌شدن روبه‌رو شدند. آنان بار سنگین دگرگون‌ساختن یک ملت را بر دوش کشیدند، در حالی که همان جامعه‌ای که می‌کوشیدند آگاه سازند، در برابرشان ایستاده بود.

امروز، طالبان می‌کوشند این روند حذف را به سرانجام برسانند؛ آنان خبرنگاری را حرفه‌ای مختص مردان اعلام می‌کنند، زنان را از تحصیلات عالی محروم می‌سازند و گزارش‌دهی سیاسی زنان را «گناه» می‌خوانند. «او در رسانه» (She in Media)، بیانیهٔ متعهدانهٔ مقاومت و آرشیف زندهٔ این ایستادگی تاریخی از سوی کاج است. ما هر فداکاری، هر گزارش و هر صدا را، از اتاق خبر تا خط مقدم، حفظ می‌کنیم تا اطمینان حاصل شود زنانی که چهرهٔ افغانستان را دگرگون ساختند، برای همیشه ثبت تاریخ شوند، مورد ارج‌گذاری قرار گیرند و هرگز از حافظهٔ جمعی ما زدوده نشوند.

خاموش‌نشدنی. حذف‌نشدنی. توقف‌ناپذیر.